NCQ Nedir?

[yesghost]

NCQ NEDİR ? (Native Command Quening / Native Komut Sıralaması)

NCQ , Intel ve Seagate tarafından birlikte yazılıp geliştirilen “Seri ATA Native Komut Sıralamasıdır”. NCQ sadece, native Seri ATA sabit disklerde uygulanabilen bir Seri ATA komut protokoludur. Birden çok komutun bir sabit disk içinde aynı anda yer almasını sağlar. NCQ’yu destekleyen sabit diskler komutların dinamik olarak programlanabildiği bir dahili sıralamanın yanı sıra işin tamamlanmış ve geri kalan bölümünü takip etmek için gerekli mekanizmaya sahiptirler. Ayrıca NCQ, sabit disk bir başka komut için veri araştırırken aynı anda sabit diske ilave komutlar verilmesini sağlayan bir mekanizmaya da sahiptir.

NCQ, ana makina yazılımının devreye girmesine gerek kalmadan veri transferi için sabit diskin direkt hafıza erişimi (direct memory access - DMA) operasyonu kurmasına olanak tanır. Bu aynı zamanda birinci elden (first party) DMA olarak da adlandırılır ve aygıtın arka arkaya bir çok karmaşık operasyonu işlemci’nin devreye girmesine ihtiyaç hissetmeden yapabiliyor olması demektir. Sabit disk sürücü kafasının açısal ve döner konumunu kendiliğinden bilir. Daha sonra da hem arama hem de döngüsel gecikmeleri en aza indirgeyecek bir sonraki veri transferini seçer.





NCQ’nun faydaları

Bildiğimiz gibi bilgisayarımızın en yavaş parçaları mekanik destekli olan parçalarıdır.
(Sabit disk-Optik sürücü vs.) .Sabit Diskin mekanik olarak geliştirilmesi zor olduğu için parçaların mekanik iş yükünü hafifletecek algoritmalara ihtiyaç duyulur. Disk kafası hem okuma işlemi hemde yazma işlemi yaparken ortaya zaman kaybı çıkacatır. Bu işlemdeki zaman kaybını en aza indirilecek sıralamayı ise NCQ yapacaktır. NCQ ile mekanik parçalar en az oranda kullanılacağı için diskin ömrünüde uzatır.

NCQ desteği için gerekli olan bileşenler :

1- NCQ destekli sabit disk

2- NCQ destekli sata denetliyicisi

3- Anakart Yonga destek sürücüleri

4- Servis Pack yüklü desteklenen güncel bir işletim sistemi (Win2000+SP4 , XP+SP1 ,Win2003)



NCQ destekleyen Yonga ve denetleyiciler

• Intel® 82801HR I/O Controller Hub (ICH8R) - RAID ve AHCI
• Intel® 631xESB/632xESB I/O Controller Hub - RAID ve AHCI
• Intel® 82801GBM I/O Controller Hub (ICH7M) - AHCI yalnız
• Intel® 82801GR I/O Controller Hub (ICH7R) - RAID ve AHCI
• Intel® 82801GH I/O Controller Hub (ICH7DH) – RAID ve AHCI
• Intel® 82801FR I/O Controller Hub (ICH6R) - RAID ve AHCI
• Intel® 82801FBM I/O Controller Hub (ICH6M) - AHCI yalnız
• NForce 4 serisi
• Silicon image 3124 ve devamı
• K8T890 ve K8T900 güney köprüsü VT8251
• ATI Xpress3200 & SB600
• ULI M1575

TESTLER



SATA Disklere NCQ özelliği kazandırılması

NCQ özelliğini kullanabilmek için gerekli olan şartları yukarıda belirtmiştik. Bunlarla ilgili yazılımsal olarakta tanıtabilmek için , eğer Intel yonga seti (Chipset) kullanıyorsak BIOS'dan disk kontrolcüsü tipinizi AHCI (Advanced Host Controller Interface) olarak ayarlamamız ve Intel Storage manager , Application Accelerator 4 sürücülerini yüklemeniz gerekiyor. NVIDIA için BIOS ayarı gerektirmiyor ama Yonga sürücülerindeki NVidia SW IDE sürücüsünü kurmamız gerekiyor.. NCQ desteğinin aktif olup olmadığını, Intel Application Accelerator'un içinden , Aygıt yöneticisinden veya cı program aracılığı ile kontrol edebiliyorsunuz.



İntel Yonga setli anakartlarda NCQ özelliğini aktif hale getirmek için kuracağımız işletim istemine uygun * Intel® Matrix Storage Manager yazılımını indirip disket oluşturmamız gerekiyor.
(Floppy Configuration Utility - Intel® Matrix Storage Manager [F6FLPY32.ZIP] )
Daha sonra BIOS’tan ide configuration bölümünden uygun olan AHCI seçeneğini seçip ayarları kaydetip çıkıyoruz.


SATA Modları (AHCI; Hot Swap)
SATA denetleyicisinin üç farklı çalışma modu vardır:
-IDE modu – AHCI devre dışı, RAID devre dışı
-SATA modu (AHCI modu da denir) - AHCI etkin, RAID devre dışı
-RAID modu - AHCI etkin, RAID etkin

AHCI modu Hot Swapping sürücülerinin kullanılmasına olanak sağlar.

Başlangıç diski bir SATA sürücüsüyse, İşletim sistemini yükledikten sonra BIOS’taki SATA modlarını değiştirmeniz önerilmez. Modların değiştirilmesi, sistem yeniden başlatıldıktan sonra aniden ortaya mavi bir ekranın çıktığı bir “NTLDR” hatasına veya başka bir başlatma hatasına neden olabilir.

Daha sonra ise işletim sistemi kurarken ;

‘Üçüncü şahıslara ait SCSI veya RAID sürücüsünü yüklemek için <F6> tuşuna basın’
'Press F6 if you need to install a third party SCSI or RAID driver’



Karşımıza çıkan yükleme sayfasından “S” <Ek aygıt belirt> tuşuna basıyoruz . Oluşturduğumuz disketi takmamız için istek geliyor ve <ENTER> tuşlamamızı istiyor. Karşımıza disketimizdeki sürücüler geliyor ve AHCI sürücülerini seçip <ENTER> tuşuna basıyoruz , Bizden onay aldıktan sonra kuruluma devam ediyor.. Eğer bir hata ile karşılaşmayıp Kurulum diskini seçme veya diske format atma kısmına gelirsek işlemi bitirmiş oluyoruz. Normal windows kurulumuna devam ediyoruz. ( Kurulum bilgisayarı yeniden başlatmadan Disketi çıkarıyoruz )

NFORCE 4 Yonga setli anakartlarda NCQ özelliğini kullanmak :

NForce Yonga setli anakartlarda ise yapılacak işlem son derece basit NVIDIA Yonga sürücülerini kurarken IDE SW sürücülerinin kurulup kurulmayacağını soruyor evet butonuna tıklayınca kuruluyor. Not : Güncel Yonga sürücüsünü indirmenizde yarar var , düşük sürümler sorun yaratabiliyor hem performansı artırıyor.



NCQ desteğini kontrol etmek

İşletim sistemimizde Sabit diskimizin NCQ desteğinin aktif olduğunu öğrenmemizin birkaç yolu var.

İntel yonga setli anakartlarda Intel Application Accelerator yazılımını kurduğumuzda aşağıdaki resimde görüldüğü gibi NCQ desteğini belirtiyor.



NVIDIA yonga setli anakartlarda ise Aygıt Yöneticisi IDE/ATAPI Aygıt denetleyicilerinden
Aygıtımızın bağlı olduğu sekmeyi açıp Enable command queuing seçeneği aktif ise NCQ özelliği açıktır.


NCQ desteğinin aktif olduğunu öğrenmemizin diğer yolu ise Everest programında Depolama bölümünden diisk özelliklerine bakabiliyoruz.



Kaynak çizgi elektronik